29.2.16

Υφάσματα: τα κυριότερα χαρακτηριστικά τους



Αχ, μεγάλη υπόθεση τα υφάσματα (*κουνάει το κεφάλι πέρα-δώθε με σηκωμένο φρύδι*). Μια υπόθεση, που μπορεί και να γίνει μεγάλος εθισμός. Σ' το λέω εξαρχής, μη μου λες μετά ότι δεν σου τά 'πα, κι έχουμε θέματα, εντάξει; Εντάξει.
Μπορεί, λοιπόν, κανείς να χωρίσει τα υφάσματα σε κατηγορίες, ανάλογα με χαρακτηριστικά που έχουν να κάνουν με την υφή, το ντεσέν, την ποιότητα, τη σύνθεση, το τύπωμα, και πολλά άλλα. Δεν θα σε ζαλίσω με αυτά. Οι ονομασίες στα υφάσματα είναι τόσες πολλές, και βγαίνουν συνέχεια καινούριες, διότι και η ανάπτυξη των υφασμάτων είναι επιστήμη και τεχνολογία πλέον. Αν θες να μάθεις γι'αυτό, θα σε παραπέμψω στο site του Ιχτιάρογλου, όπου θα διαβάσεις περισσότερα για την υφασματολογία.
Αυτό που έχει κυρίως σημασία στα υφάσματα για την οικιακή μοδίστρα (εσύ είσαι αυτή), είναι το αν αυτά είναι σταθερά ή ελαστικά. Σταθερά είναι τα υφάσματα που, πρακτικά, όταν τα τραβάς, δεν έχουν ελαστικότητα (σύμφωνα με μία λογική, σταθερά είναι τα υφάσματα που περιέχουν μέχρι 5-6% ελαστάνη), και είναι κυρίως τα βαμβακερά, λινά, κλπ. Τεχνικά, αυτά τα υφάσματα λέγονται "υφασμένα" (αγγλιστί woven), δηλαδή έχουν κατασκευαστεί με μηχανές με τη λογική των αργαλειών. Ελαστικά είναι τα υφάσματα που, μάντεψε, έχουν ελαστικές ιδιότητες και, όταν τα τραβάς (προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση ή και τις δύο), τεντώνουν. Τέτοια υφάσματα είναι τα μακώ, ζέρσεϋ, φούτερ, αλλά και αυτά που περιέχουν περισσότερο από 5-6% ελαστάνη. Αυτά τα υφάσματα, μπορεί να τα βρεις και ως "πλεκτά" (knits), και κατασκευάζονται στα υφαντουργία με είδη πλεκτικών μηχανών.
Τα πρώτα, τα σταθερά, είναι τα πιο εύκολα να ραφτούν και να τα χειριστείς με την οικιακή σου ραπτομηχανή. Τα ελαστικά έχουν μερικές ιδιαιτερότητες, και θεωρούνται λίγο πιο δύσκολα να ραφτούν, κυρίως γιατί οι συνηθισμένες ραπτομηχανές πολύ συχνά δεν έχουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις, δηλαδή δεν έχουν ελαστικές ραφές. Οι οικιακές ραπτομηχανές που έχουν ελαστικές ραφές το αναφέρουν αυτό ρητά στα χαρακτηριστικά τους, και αυτό ακριβώς το στοιχείο είναι που τις κάνει ακριβότερες, τουλάχιστον κατά €50, σε σχέση με τις αντίστοιχες ραπτομηχανές χωρίς ελαστική ραφή. Επίσης, τα ελαστικά υφάσματα ράβονται και με τον κοπτορράπτη. Ο κοπτορράπτης (ο οικιακός, τουλάχιστον) είναι ένα μηχάνημα, που μοιάζει με ραπτομηχανή, αλλά δεν είναι. Αυτό που κάνει είναι να κόβει και να ράβει ταυτόχρονα (έχει και μαχαιράκι προσαρμοσμένο πάνω του), χρησιμοποιώντας μία περίπλοκη ραφή και περισσότερες κλωστές. Δεν είναι της παρούσας, θα σου πω άλλη φορά γι' αυτόν.
Παρακάτω θα σου μιλήσω για τα σταθερά υφάσματα, που είναι πιο εύκολα να τα περιγράψεις, και πιο προβλέψιμα στη συμπεριφορά τους. Καταρχάς, να ξεκινήσουμε με τα βασικά: Τα υφάσματα από τα εργοστάσια βγαίνουν σε ρολά πολλών μέτρων μήκους. Το δε φάρδος τους εξαρτάται από τη μηχανή που το κατασκεύασε. Συνήθως, είναι γύρω στο ενάμιση μέτρο (συν-πλην 10-15 πόντους). Αυτά είναι υφάσματα που βγήκαν τις τελευταίες δεκαετίες, και τα λέμε διπλόφαρδα. Αν έχεις στην κατοχή σου υφάσματα από το '60-'70, ίσως να παρατήρησες ότι αυτά είναι πιο στενά, γύρω στα 110 εκατοστά φάρδος. Αυτά τα υφάσματα λέγονται μονόφαρδα (πολλές πολυτελείς και ακριβές δαντέλες είναι μονόφαρδες ακόμα), και ακόμα βρίσκονται, αλλά η πλειοψηφία των υφασμάτων που κυκλοφορούν είναι διπλόφαρδα. Τί σε νοιάζει εσένα αυτό; Σε νοιάζει και σε παρανοιάζει, επειδή ύφασμα με μικρότερο φάρδος σου δίνει λιγότερη επιφάνεια για να δουλέψεις, στο ίδιο μήκος. Και πώς θα το ξέρεις; Θα σου το πούνε στο κατάστημα υφασμάτων ή θα το δεις στα χαρακτηριστικά του, όταν ψωνίζεις από το διαδίκτυο. Έτσι, θα ζητήσεις το κατάλληλο μήκος υφάσματος. Ποιό είναι το μήκος του υφάσματος, θα με ρωτήσεις τώρα. Για να σου πω γι' αυτό, θα πρέπει να σου πω πρώτα τί είναι η "ούγια". Η ούγια είναι το μέρος του υφάσματος, το οποίο βρίσκεται κατά μήκος των δύο ακρών του υφάσματος (αυτό που "τρέχει" σε όλο το μήκος του, που μπορεί να φτάνει δεκάδες μέτρα στο ρολό). Σε εκείνο το μέρος του υφάσματος, που είναι στις άκρες του ρολού, η μηχανή που κατασκευάζει το ύφασμα, το υφαίνει πιο πυκνό, για να μην ξεφτίζει. Είναι το σημείο εκείνο στο οποίο αναγράφεται η μάρκα του υφάσματος, η σύνθεσή του, κάποιες φορές απεικονίζονται σε μικρά κουτάκια τα χρώματα που έχουν χρησιμοποιηθεί στο ντεσέν του υφάσματος ή όποιες άλλες πληροφορίες θέλει ο κατασκευαστής.
Όταν πηγαίνουμε, λοιπόν, να αγοράσουμε ένα ύφασμα, το ζητάμε σε μήκος: Για παράδειγμα, "θέλω ένα μέτρο ύφασμα" σημαίνει ότι θέλω ένα μέτρο, μετρημένο κατά μήκος της ούγιας του υφάσματος. Αυτή η κατεύθυνση του υφάσματος (που "τρέχει" μαζί με την ούγια) λέγεται παράλληλη κατεύθυνση. Η κατεύθυνση που στην ουσία αντιπροσωπεύει το φάρδος του υφάσματος, ονομάζεται κάθετη κατεύθυνση. Και η κατεύθυνση που βρίσκεται σε γωνία 45 μοιρών σε σχέση και με τις δύο, ονομάζεται διαγώνιος. Όχι και πολύ ευφάνταστες ονομασίες, το ξέρω, αλλά αντιπροσωπευτικές. Συγκράτησέ τις αυτές τις έννοιες, γιατί έχουν σημασία! Εξηγώ: τα σταθερά υφάσματα είναι έτσι φτιαγμένα, ώστε στην κάθετη κατεύθυνση να έχουν λίγη ελαστικότητα (είναι η κατεύθυνση που συνήθως τυλίγεται γύρω από τη μέση μας, ας πούμε, για να μας δώσει λίγη άνεση στην κίνηση), ενώ στην παράλληλη κατεύθυνση δεν έχουν καθόλου ελαστικότητα. Αντιθέτως, στη διαγώνια κατεύθυνση, έχουν πολλή ελαστικότητα. Κάνε τη δοκιμή: πάρε ένα κομμάτι ύφασμα που έχεις, και αρχικά, μελέτησέ το, για να ταυτοποιήσεις την κάθε κατεύθυνση. Κράτα το με τα δυο σου χέρια, και τράβα στην παράλληλη κατεύθυνση: ακούγεται ένας κούφιος θόρυβος καθώς τραβάς, γιατί δεν έχει καθόλου ελαστικότητα. Αν τραβήξεις στην κάθετη κατεύθυνση, θα δεις ότι τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα: το ύφασμα υποχωρεί λιγάκι στο τράβηγμά σου. Στη δε διαγώνια κατεύθυνση, το ύφασμα είναι αναπάντεχα ελαστικό. Έλα, κάν' το να πειστείς!


Πρακτικά, όταν ράβουμε ένα ρούχο, το ράβουμε συνήθως (ειδικά εμείς οι ερασιτέχνες μοδίστρες) στην παράλληλη κατεύθυνση. Δες την εικόνα για να καταλάβεις (αυτό είναι, φυσικά, μία χονδρική αναπαράσταση, και δεν δείχνει τον τρόπο κυριολεκτικά με τον οποίο κόβονται τα κομμάτια στο ύφασμα, εκτός κι αν πρόκειται να κάνουμε ρούχα όπως εκείνα τα χάρτινα για τις χάρτινες κούκλες που είχαν "αυτάκια" για να τα τοποθετήσεις!):



Στην κάθετη κατεύθυνση δεν είναι πολύ συνηθισμένο να μπαίνουν τα ρούχα, ενώ τη διαγώνια κατεύθυνση, τη χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να ράψουμε ρούχα που "πέφτουν" με χάρη, με αέρα (σκέψου φούστα κλως, με λούκια και κίνηση). Η τελευταία αυτή κατεύθυνση, καταναλώνει και πιο πολύ ύφασμα. Ανάλογα με το αποτέλεσμα που θέλεις να έχεις, βάζεις και τα κομμάτια στην αντίστοιχη κατεύθυνση, και αυτό είναι κάτι που έρχεται με την εμπειρία και τον πειραματισμό (αλλιώς, δοκιμή και σφάλμα!).
Έχεις σίγουρα ακούσει τον όρο "καλή" και "ανάποδη". Οι όροι είναι λίγο έως πολύ αυτοεξηγούμενοι, αλλά θα σου πω δυο τρία πραγματάκια, μιας που σε βρήκα εύκαιρη. Λοιπόν. Υπάρχουν υφάσματα που έχουν ευδιάκριτη καλή πλευρά, και υφάσματα που η καλή και η ανάποδη δεν ξεχωρίζουν. Θεωρητικά, η καλή πλευρά είναι αυτή που ορίστηκε από τη μηχανή και το τύπωμα. Πρακτικά, καλή πλευρά είναι αυτή που διαλέγουμε εμείς να φαίνεται στην έξω πλευρά του ρούχου μας. Γιατί, ποιός σου λέει εσένα ότι δεν θέλω να κυκλοφορώ με το μέσα έξω; Μπορεί εγώ να θέλω να κυκλοφορώ με ρούχο που να δείχνει την ανάποδη πλευρά του υφάσματος, που τη βρίσκω πιο πρωτότυπη! Άρα, όταν ξεκινάω να ράψω κάτι, διαλέγω από την αρχή ποιά θεωρώ καλή πλευρά του υφάσματός μου, και πορεύομαι έτσι.
Ένα άλλο (καυτό, ομολογουμένως #not) ζήτημα είναι το πώς διαλέγεις ύφασμα ανάλογα με το ρούχο που θέλεις να ράψεις. Μπορεί να σε βοηθήσει σε αυτό όποιος σε εξυπηρετεί στο κατάστημα με τα υφάσματα. Πάρε μαζί σου μία φωτογραφία ή το πατρόν από αυτό που θέλεις να φτιάξεις, και περίγραψε το αποτέλεσμα που θέλεις να έχεις. Θα σου προτείνουν διάφορα. Όλα τα πατρόν έχουν, βέβαια, προτεινόμενα υφάσματα, αλλά μην αισθανθείς ότι αυτό σε περιορίζει! Με τον καιρό, θα μπορείς να κάνεις και πειραματισμούς (άλλους επιτυχημένους, και άλλους όχι τόσο).
Στο βιντεάκι που συνοδεύει σήμερα τη Μοδιστροδευτέρα σου δείχνω όλα τα παραπάνω, για να ξεκινήσουμε από την επόμενη φορά να ράβουμε και κάτι, επιτέλους (yay)!



♥ Pelagie

21 σχόλια:

  1. Α ρε Πελαζί...πάλι έγραψες!Τι άλλο να πω!Να βρούμε το φως μας! Είχα τραυματική εμπειρία από την πρώτη μου αγορά υφάσματος!Και το αποτέλεσμα του ρούχου είναι παράδειγμα not to do!Τώρα όταν θέλω να ράψω, πάω με σκονάκι (φάρδος-μέτρα-είδος) και λέω τι ρούχο θα είναι, για τι περίσταση κτλ κτλ κτλ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς, αν είσαι αρχάρια, πρέπει να πετύχεις σε καλό πωλητή στο κατάστημα με τα υφάσματα, που να έχει, βασικά, λίγη όρεξη να ασχοληθεί μαζί σου, και να μη θέλει απλώς να σου πουλήσει! Αν το κάνει αυτό, τότε είναι σίγουρο ότι θα ξαναπάς πολλές φορές στο μαγαζί του, έτσι νομίζω. Το σκονάκι που λες νομίζω ότι είναι έτσι κι αλλιώς ο ενδεδειγμένος τρόπος για να πας στο υφασματάδικο, γιατί αλλιώς, ακόμα και να ξέρεις, παίρνεις υφάσματα που δεν τα χρειάζεσαι! Είναι όπως όταν πας για να πάρεις ένα ρούχο, που έχεις κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό σου όταν ξεκινάς, θές, ας πούμε, να πάρεις ένα ωραίο μαύρο φόρεμα για ένα γάμο, και καταλήγεις να πάρεις ένα τζην σορτσάκι επειδή σου γυάλισε! Θέλει λίγο προγραμματισμό το πράγμα!

      Διαγραφή
  2. Καλησπέρα!!!! Πολυ χρήσιμη η ανάρτηση σου και γενικά οι αναρτήσεις!! Θα με βοηθήσουν πολύ καθώς μπήκα σε αυτόν τον υπέροχο κόσμο με τα υφάσματα!! ;-) Αλεξάνδρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εσύ μπήκες στον υπέροχο κόσμο του υφάσματος, πρόσεχε όμως μη βγεις φορτωμένη με εκατοντάδες μέτρα από υφάσματα που δεν ξέρεις (ακόμα) τί θα τα κάνεις (θα σου συμβεί και σένα, είμαι σίγουρη)! :) Join the club, λοιπόν!

      Διαγραφή
  3. Είσαι μια θέα!! :) Ευχαριστούμε!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Τι ωραία υφάσματα!!!Ααα κάποια στιγμή πρέπει να στρωθώ και να μάθω να ράβω!Παρακαλάω την γιαγιά μου να μου ράψει κάτι(παλιά μοδίστρα,you know) αλλά δεν ψήνεται με τίποτα, μάλλον μπούχτισε τόσα χρόνια! Μόνο κάνα παντελόνι και καμιά κουρτίνα μας μαζεύει...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι, ναι, πρέπει. Αυτό με τις παλιές μοδίστρες το έχω ακούσει πολλές φορές, δεν ξέρω τί παθαίνουν και δεν θέλουν να δείχνουν στις κόρες/εγγονές/ανιψιές τους! Μπουχτίζουν; Βαριούνται; Εκνευρίζονται; Όλα αυτά μαζί;
      Μια ραπτομηχανή θες, εσύ ειδικά, και τα άλλα τί σε νοιάζουν; Αφού έχεις εμένα, θα σου κάνω ιδιαίτερα!
      ;)

      Διαγραφή
  5. Αφού το ξεκίνησες πολύ καλά,θα μας μάθεις να βγάζουμε πατρόν,να ράβουμε φούστα,φουστάνι,παντελόνι θησαυρέ μας?..:)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό είναι το σχέδιο, Όλγα: Να ξεκινήσουμε σιγά σιγά από τα βασικά, μετά στα απλά, και μετά στα πιο προχωρημένα! ;)

      Διαγραφή
  6. Δυο μπαουλα και μια ντουλαπα υφάσματα, είναι το στοκ μετά από σαράντα χρόνια ραπτικης.
    Πολύ καλές οι οδηγίες σου.
    Έχω επιθυμησει το ραψιμο, λες να με βάλεις σς πειρασμο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φαντάζομαι! Εδώ εγώ, τσουτσέκι "μοδίστρα", και έχω μαζέψει ένα σωρό υφάσματα. Ζηλεύω την εγγονή σου, που θα κληρονομήσει βίντατζ υφασματάκια!

      Διαγραφή
  7. συγχαρητηρια !!!! με ξεστραβωσες!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α, και υπάρχουν τόσα πολλά ακόμα που δεν τα έγραψα! Αυτά είναι τα πολύ βασικά. Αλλά, παρόλα αυτά, νομίζω οτι είναι πολύ χρήσιμα! Ευχαριστώ πολύ!

      Διαγραφή
  8. Θησαυρός είσαστε!!! Θησαυρός! Τα γράφετε όχι μόνο εξαιρετικά κατατοπιστικά, αλλά και με τόσο χιούμορ! Εγώ είχα παρακολουθήσει λίγα μαθήματα σε σχολή και το πρώτο ήταν για τα υφάσματα σε σχέση με την ούγια ελαστικότητα κλπ. Δεν είχα καταλάβει παρά μόνο την τύφλα μου!Με το δικό σας άρθρο, εκτός που το καταδιασκέδασα, έμαθα τελικά! Συγχαρητήρια!!! Ειλικρινά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α, τί καλά! Πόσο χαίρομαι! Καλές και οι αίθουσες, αλλά μερικές φορές, στην ασφάλεια και την άνεση του σπιτιού, μπροστά στον υπολογιστή, έχουμε άλλη συγκέντρωση.
      Σ' ευχαριστώ πολύ, και καλές δημιουργίες και σε σένα!

      Διαγραφή
  9. Γειά σου Πελαζί! εγώ πήρα από το ίντερνετ 2 μέτρα φούτερ κ όταν ήεθε σπίτι κατάλαβα πως δεν είναι ελαστικό (θεωρούσα ότι ήταν δεδομένο, ότι έχω σε φούτερ εχει ελαστικότητα). Θέλω να φτιάξω μπλουζοφόρεμα, φαρδυ. Δεν ξέρω ακόμα πολ΄΄α πράγματα στο ράψιμο, πένσες πχ. πιστεύεις πως θα είναι εντάξει αν το ράψω κάπως ριχτό?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Καλησπέρα. Θα ήθελα την βοήθεια σου. Θέλω να ραψω ένα φόρεμα μαύρο μαξι σε ισια γραμμή για τον γάμο της αδελφης μου. Θελω ένα σταθερό ύφασμα που να κρατάει κ να έχει κ κάποια ελαστικότητα. Τι μπορώ να ζητήσω στον πωλητή?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλώς την! Λοιπόν. Θα ζητήσεις από τον πωλητή αυτό ακριβώς που είπες και σε μένα! Αυτός είναι ο πλέον κατάλληλος για να σου υποδείξει ανάμεσα στην γκάμα των υφασμάτων τους ποιά είναι τα καταλληλότερα για το σκοπό που τα θες.
      Μια μικρή λεπτομέρεια, μόνο: όταν λες ότι το ύφασμα θέλεις να είναι σταθερό, αυτό αντιτίθεται στο ότι θέλεις να έχει και κάποια ελαστικότητα. Συνήθως, όταν λέμε σταθερό ύφασμα, εννοούμε αυτά που δεν έχουν καθόλου ελαστικότητα στην ύφανσή τους.
      Επίσης, όλα εξαρτώνται από το πώς το φαντάζεσαι ή/και αν έχεις κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο στο μυαλό σου (θα το ράψεις εσύ ή μοδίστρα;): το θέλεις χυτό, το θέλεις τύπου γοργονέ; Είναι πολλές οι παράμετροι (Άρη). Να έχεις μαζί σου και μία φωτογραφία στο κινητό σου από το φόρεμα που έχεις στο μυαλό σου (κάνε μια έρευνα στο google πριν πας και σώσε τις φωτογραφίες).
      Επίσης, αν δεν το ράψεις εσύ, αλλά μοδίστρα, τότε θα πρότεινα να πας μαζί με τη μοδίστρα σου στα υφασματάδικα. Αυτή θα ξέρει καλύτερα!
      Αυτά. Ελπίζω να βοήθησα.

      Διαγραφή

Έλα, μη ντρέπεσαι, πες κάτι!